Takograf cihazı, karayolu araçlarının hareketinin ve sürücülerinin belli çalışma sürelerinin detaylarını otomatik veya yarı otomatik olarak göstermek ve kaydetmek için karayoluyla taşımacılık yapan araçlara monte edilmesi tasarlanan kayıt cihazıdır.

Takograf cihazı;

• Araç kullanım sürelerini denetler.
• Araç hızını denetler.
• Kanunun belirttiği sınırlar içinde aracın kullanımını denetler.
• Denetlediği kayıtları hafızasında tutar.
• Hafızasındaki kayıtları grafik veya yazılı rapor olarak verir.

Mekanik ve elektromekanik takograf cihazları yerine, 1 Mayıs 2006 tarihinden itibaren AB’ye üye ülkelerde Avrupa Birliği’nin ilgili mevzuatı uyarınca karayolu taşımacılığında kullanılan yeni araçlarda sayısal takograf kullanılması zorunlu hale gelmiştir.

Sayısal takograf uygulaması ile, profesyonel sürücülerin davranışlarına/faaliyetlerine ilişkin daha fazla ve güvenilir veri toplayarak, karayolu güvenliğinin artırılması amaçlanmaktadır.

Sayısal takograf cihazı ile aşağıdaki bilgiler kaydedilmektedir.

• Aracın kat ettiği mesafe
• Aracın hızı
• Sürüş zamanı
• Diğer çalışma veya hazır bulunma süreleri
• Çalışma aralarını ve günlük dinlenme süreleri

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM-AEK) “Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Araç Mürettebatının Çalışmasıyla ilgili Avrupa Anlaşması (AETR)” nın 13. maddesi uyarınca, Avrupa Birliği’ne üye olmayan fakat AETR’ye taraf olan, içerisinde Türkiye’nin de bulunduğu ülkelere uluslararası karayolu taşımacılığında, sayısal takograf uygulamasına geçilmesi konusunda bir geçiş süreci tanınmıştır.

Sayısal Takograf Başvuruları Nasıl Yapılır?

T.C. Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğü, Ulusal Otoritenin yetkisi altına giren bazı teknik iş ve işlemleri yerine getirmek üzere Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ni (TOBB) “Türkiye Kart Verme Otoritesi (TR-CIA)”, “Türkiye Sertifika Üretim Otoritesi (TR-CA)” ve “Türkiye Kart Kişiselleştirme Organizasyonu (TR-CP)” olarak yetkilendirmiştir. Bu yetki çerçevesinde, takograf kartlarına ilişkin başvuruların alınması, değerlendirilmesi, kartların sertifikalandırılması, kartların kişiselleştirilmesi ve sahiplerine dağıtılması süreçlerindeki iş ve işlemleri Bakanlığın denetimi altında TOBB gerçekleştirmektedir.

Sayısal takograf sistemi kapsamındaki sürücü kartı, servis kartı ve şirket kartını almak isteyen kişi veya kuruluşlar, TOBB’un yetkilendirdiği ve aralarında Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası’nın da bulunduğu il merkezlerindeki TOBB’a bağlı Ticaret ve/veya Sanayi Odalarına doğrudan başvuru yaparak kartlarını temin edebilirler.

Kart Tipleri:

Sürücü Kartı: Uluslararası taşımacılık yapan ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülerden SRC1, eşya taşımacılığı yapan sürücülerden SRC3 belgesine sahip her sürücü sayısal takograf kartına başvuru yapabilecektir.

Şirket Kartı: Şirketin yerleşik olduğu ülkedeki yetkili otorite tarafından, takograf hafızasında saklanan bilgiyi indirmek ve yetkisiz ulaşımı engellemek için şirkete ait bilgileri kilitlemek amacıyla, taşımacılık şirketine verilen karttır. Bir şirket birden fazla şirket kartı alabilir.

Servis Kartı : Temel olarak sayısal takografların takılması, açılması, kalibre edilmesi,kontrolü ve bilgi yüklenmesi için, onay almış servislere ve/veya servislerin montajcılarına verilen akıllı kartlardır. Sadece sayısal takograf için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan onay almış yetkili servisler servis kartı alabilir.

Denetim Kartı : Ulusal yetkili denetim otoritesine verilen takograf kartıdır. Denetim kartı denetim otoritesini tanıtır ve veri hafızasında veya sürücü kartlarında hafızaya alınmış veriyi okumak, yazdırmak ve/veya indirmek için bu veriye erişmek amacıyla kullanılır. Denetim kartları için başvuru ve kartların teslimatı TOBB ve Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yapılacak işbirliği ile gerçekleştirilecektir.

Sürücü ve şirket kartları 5 yıl, denetim kartları 2 yıl ve servis kartları ise 1 yıl geçerlidir.

Sayısal Takograf Kartı Başvuruları:

• STAUM – Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin webdeki https://staum.tobb.org.tr/ sayfasına tıklayarak ön başvurunun yapılması,
• Takograf kartı güncel ödemelerinin yapılarak, başvuru sırasında dekontların Odamıza ibraz edilmesi. Ödeme, T.Vakıflar Bankası Ankara Emek Şubesi 44032323 no.lu hesaba ön başvuru işleminden sonra alınacak ödeme numarası belirtilerek yapılacaktır. İnternet bankacılığından ya da EFT yapılarak ödeme işlemi kabul edilmemektedir.
• Diğer işlemlerin tamamlanması için Odamıza başvuruda bulunulması.

Başvuru sahipleri Odamıza gitmeden önce ön başvuru işlemleri ile ödemeyi gerçekleştirmiş olmalıdırlar. Kartların teslimatları başvurunun yapıldığı Odalardan gerçekleştirilecektir.

Kart Başvurularında Gerekli Belgeler:

Kart Tipine göre ön başvuru işlemi ve takograf kartı ödemenizin ardından, aşağıdaki belgelerle Odamıza başvuruda bulunması gerekmektedir.

Sürücü Kartı Başvurusu İçin; 

• Dekont
• Sürücü belgenizin aslı ve fotokopisi
• Nüfus cüzdanınızın aslı ve fotokopisi
• Biyometrik (3,5-4,5 cm ebatında, cepheden, arka fon açık renk-tercihen beyaz-) fotoğraf.

Servis Kartı Başvurusu İçin;  

• İmza Sirküleri aslı ve fotokopisi (Aslı kontrol edildikten sonra geri verilecektir.)
• Vekaletname aslı ve fotokopisi (İmza sirkülerinde servis yetkilisinin adı geçmiyorsa vekaletname talep edilir.)
• Oda Kayıt Belgesi (asıl)
• Vergi Levhası fotokopisi
• Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınan Servis Yetki Belgesi fotokopisi
• Dekont
• Başvuruyu imzalayacak kişinin Nüfus Cüzdanı aslı ve fotokopisi
• Servis Kaşesi

 Şirket Kartı Başvurusu İçin;

• İmza Sirküleri aslı ve fotokopisi (Aslı kontrol edildikten sonra geri verilecektir.)
• Vekaletname aslı ve fotokopisi (İmza sirkülerinde şirket yetkilisinin adı geçmiyorsa vekaletname talep edilir.)
• Oda Kayıt Belgesi aslı
• Vergi Levhası fotokopisi
• 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Uyarınca alınan Yetki Belgesi fotokopisi
• Dekont
• Başvuruyu imzalayacak kişinin Nüfus Cüzdanı aslı ve fotokopisi
• Şirket kaşesi

Sayısal Takograf Hakkında Bilgilere Nasıl Ulaşılır?

• Sayısal Takograf hakkında öğrenmek istediğiniz her türlü bilgiye https://staum.tobb.org.tr/ web adresinden ve Sayısal Takograf Çağrı Merkezi’nin 444 9 559 numaralı telefonundan ulaşabilirsiniz.
• Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yetkilendirilen (https://staum.tobb.org.tr) Odalar aracılığı ile bilgi edinebilirsiniz.
• Sayısal Takograf başvurusundan sonra 45 gün içinde ödemesini yapmayanların başvuru kayıtları sistemden düşmektedir.
• Sayısal Takograf başvurusunu ve ödemeyi yapanların, ödeme yapıldıktıktan sonra 1 yıl içinde evrakları ile birlikte ilgili odaya başvurmaları gerekmektedir. Aksi halde 1 yılın sonunda başvuru kayıtları sistemden düşmektedir.